“Alles begint met warmte”. In de kou valt alles stil. Kou vatten is iets wat we in ons kikkerlandje maar al te goed kennen. ‘Warm vatten’ zou het omgekeerde kunnen zijn: gezondheid opbouwen.”- Edmond Schoorel
Wat is koorts nu precies en waarom wordt het door veel ouders toch als spannend ervaren?
Koorts is een stijging van de lichaamstemperatuur en wordt vaak veroorzaakt door een ontsteking. Het lichaam bestrijdt een infectie door het verhogen van de temperatuur. De warmte versnelt namelijk de stofwisseling waardoor lichaamscellen sneller kunnen herstellen. Ook versnelt de hartslag en daarmee de bloedsomloop, waardoor de afweerstoffen zich sneller kunnen verspreiden door het lichaam.
De hoogte van de koorts zegt op zich weinig over de ernst van de ziekte. Zolang het lichaam de warmte kwijt kan, zal de temperatuur niet boven de 41,7 graden oplopen. Uiteraard moet je bij elke ziekte het kind goed monitoren en ondersteunen.
Het is echter verstandig om geen koortswerende medicijnen als paracetamol te gebruiken, omdat die temperatuurdaling geven en daardoor de genezing kunnen vertragen. Hierdoor kan de kans op complicaties (zoals middenoorontsteking, bijholteontsteking, longontsteking) mogelijk iets vergroot worden. Het blijkt namelijk dat koorts heel functioneel is: het verhoogt de werking van het afweersysteem, waardoor de infectie efficiënter opgeruimd kan worden. Vaak zie je dat een kind na het doormaken van een infectieziekte ook echt nieuwe stappen zet in zijn ontwikkeling.
Het blijkt dat koorts ook op lange termijn het immuunsysteem sterker maakt. Er zijn namelijk aanwijzingen dat het (met name op jonge leeftijd) regelmatig doorgemaakt hebben van koorts een beschermend effect heeft tegen allergieën en auto-immuunziekten.
Koorts, mits binnen veilige grenzen uiteraard, biedt kinderen en mensen in het algemeen dus een kans om orde op zaken te stellen in het lijf en het immuunsysteem te versterken. In die zin kan koorts ook een zegen zijn. In de huidige drukke maatschappij zou er eigenlijk ruimte moeten zijn om af en toe koorts te mogen hebben. We vinden vaak dat ziek zijn niet uit komt en proberen het te onderdrukken, terwijl het lichaam juist aangeeft dat het rust nodig heeft. Daarbij komt het ook voor dat kinderen koorts krijgen, zonder veel lichamelijke klachten te hebben. Het lijkt dan alsof een kind in staat is om toch een dagje naar de opvang of school te kunnen, terwijl dit eigenlijk niet het geval is. Het lichamelijk geeft duidelijk aan dat het hard aan het werk is en rust nodig heeft.
Daarom zijn wij dus ook een voorstander van goed kijken naar het kind en wat het lichaam aangeeft, hoe lastig dit soms ook kan zijn voor de ouder die verwacht wordt op het werk.
Hoe te handelen bij koorts?
Al is dit soms met de paplepel ingegoten, het is niet nodig de koorts te verlagen, de koorts kan immers geen kwaad en helpt juist de afweer.
‘Als paracetamol nu op de markt gebracht zou moeten worden, zou het niet goedgekeurd worden’, aldus Edmond Schoorel. Paracetamol is helaas niet zo onschuldig als men denkt. Gelukkig zijn er veel natuurlijke middelen die ongemakken kunnen verlichten. Pas wanneer deze niet werken (denk aan bij aanhoudende oorpijn) of op het moment dat een kind geen vocht meer binnen krijgt/houd kunnen reguliere medicijnen wel nodig zijn.
Citroen Sokjes en buikwikkels zijn bijvoorbeeld een optie. En een fijn middel bij pijn en/of onrust is Chamomilla comp zetpillen van Weleda. Dit kan voorgeschreven worden door een antroposofisch arts.
Let op: Zuigelingen onder de drie maanden zijn extra kwetsbaar en moeten bij ziek zijn en koorts beoordeeld worden, mede in verband met een nog zeer onrijp immuunsysteem.
Bronnen:
Lezing Edmond Schoorel, het boekje warmte en https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5143743/
